Αγαπητοί γονείς, απευθύνομαι σε εσάς που αναζητάτε τέτοια εποχή Παιδικό Σταθμό για να εγγράψετε το παιδί σας.
Έχοντας βιώσει από αυτή τη θέση και στα 25 χρόνια της υπηρεσίας μου, την αγωνία των γονιών να καταλήξουν στην πιο ωφέλιμη και σίγουρη για το παιδί τους απόφαση, κατανοώ ότι αυτή η αναζήτηση δείχνει να είναι μια απαιτητική φάση για κάθε οικογένεια.
Συχνά υπάρχει μια σύγχυση και μια αμφιθυμία μέσα στην οικογένεια σχετικά με πρακτικά αλλά ουσιώδη ζητήματα όπως τα ωράρια, τις συνήθειες του παιδιού, τη διατροφή, την ασφάλεια του.
Οι περισσότεροι γονείς κάνουν την απαραίτητη έρευνα αγοράς, η οποία αντί να δώσει λύση, θολώνει περισσότερο την κρίση τους. Μα το πιο λυπηρό, είναι ότι οι γονείς ξεκινούν το ταξίδι της προσχολικής πορείας του παιδιού τους με λανθασμένες αντιλήψεις.
Με οδηγό όσα μου μεταφέρουν οι γονείς από την επικοινωνία τους με ανθρώπους που δραστηριοποιούνται στο χώρο της Προσχολικής Εκπαίδευσης, θα ήθελα να σταθώ με μια ξεκάθαρη και έντιμη θέση στην παρακάτω παραπληροφόρηση:
√ Τα κριτήρια σύμφωνα με τα οποία τα μικρά παιδιά χωρίζονται σε ομάδες ή τμήματα ανά ηλικία τα ορίζουν οι νόμοι* και όχι αυθαίρετα ο κάθε διευθυντής. Τα παιδιά θα εγγραφούν στην υποχρεωτική εκπαίδευση (νηπιαγωγείο) σύμφωνα με το έτος της γέννησης τους και όχι σύμφωνα με εξάμηνα ή κατά πως βολεύει. Το ηλικιακό εύρος αυτό στην ομάδα των παιδιών αποτελεί πεδίο προσωπικής και γνωστικής ανάπτυξης για τα παιδιά. Οι γονείς πιστεύουν ότι τα παιδιά που είναι γεννημένα στο τέλος του χρόνου θα είναι οι αδύναμοι κρίκοι στην ομάδα, ενώ οι μεγαλύτεροι θα χάσουν τη δυνατότητα να εξελιχθούν. Όσοι εκπαιδευτικοί όμως διαθέτουμε έστω και την ελάχιστη γνώση των βασικών θεωρητικών αρχών της επιστήμης μας, γνωρίζουμε καλά πόσο αυτή η συνθήκη βοηθά τα παιδιά .
Επειδή οι ικανότητες μέσα στον άνθρωπο δεν είναι ένα σχήμα με γραμμική μορφή, επειδή η ανάπτυξη σε αυτή την ηλικία δεν είναι μια ευθεία πορεία, η διακύμανση είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση, για όλους αυτούς τους λόγους, καταλαβαίνουμε γιατί «Όλοι κερδίζουν από Όλους». Ακόμη και στην περίπτωση που το μικρό παιδί θα χρειαστεί να προσπαθήσει λίγο παραπάνω, επειδή νιώθει το ίδιο την ανάγκη να ακολουθήσει το βηματισμό της ομάδας του, έχει κερδίσει πόντους σε πολλά πεδία προσωπικής και κοινωνικής ανάπτυξης.
√ Ένα άλλο θέμα που μου δημιουργεί θλίψη είναι η επιχειρηματολογία κάποιων για «κλειστά τμήματα». Τί μπορεί να σημαίνει άραγε «κλειστά τμήματα» των 5-6 παιδιών στην προσχολική ηλικία, όπου ακόμη και στο πολύ μικρό παιδί οφείλουμε να δώσουμε τη κοινωνική δυνατότητα να επιλέξει μέσα από μια ομάδα συνομηλίκων με ποιον θέλει να παίξει, να καθίσει, να αλληλεπιδράσει; Σαφώς και τα πολυπληθή τμήματα στις μικρές ηλικίες μπορεί να δημιουργήσουν πρακτικές δυσκολίες αφού τα πολύ μικρά παιδιά δεν έχουν μάθει να εργάζονται σε ομάδες. Αυτός είναι όμως ο πρωτεύων στόχος του παιδαγωγικού προγράμματος στον Παιδικό Σταθμό.
Το ιδανικό λοιπόν είναι τα παιδιά να χωρίζονται σε ομάδες και ανά ηλικιακή βαθμίδα οι οποίες θα αριθμούν 10-12 άτομα. Σας υπενθυμίζουμε ότι η φοίτηση των πολύ μικρών δεν είναι απαρέγκλιτη και τακτική, όπως στο νηπιαγωγείο (νήπια-προνήπια ) με δύο-τρία παιδιά κατά μέσο όρο να απουσιάζουν καθημερινά. Καταλαβαίνετε λοιπόν πόσο θλιβερή είναι η εικόνα μιας παιδαγωγικής ομάδας με 3-4 μέλη. Όσοι επικαλούνται τις πολύ μικρές ομάδες ως προϋπόθεση φροντίδας και παροχής ασφάλειας λανθάνουν στα παρακάτω σημεία:
– Ο έμπειρος εκπαιδευτικός ο οποίος διαθέτει τη τεχνογνωσία να οργανώσει αποτελεσματικά την ημέρα στην τάξη, πρέπει να μπορεί να δουλέψει ωφέλιμα με περισσότερα από 5-6 παιδιά. Παράλληλα, οι βοηθοί νηπιαγωγού συνδράμουν σε άλλα τεχνικά ή πρακτικά ζητήματα (τουαλέτα, φαγητό, είσοδο-έξοδο παιδιών κλπ).
– Εάν στέλνετε το παιδί στον Παιδικό Σταθμό για να ενταχθεί σε ένα κοινωνικό σύνολο, και εάν αυτό είναι σημαντικό για εσάς, τότε ένα υπερπροστατευμένο περιβάλλον που προσιδιάζει σε συνθήκες φύλαξης και φροντίδας όπως ΄΄νταντά κατ΄οίκον ΄΄ δεν ταιριάζει με τον προσανατολισμό σας. Επιπλέον συνιστά αντίφαση να θέλουμε το παιδί να κοινωνικοποιηθεί μεν, αλλά μέσα από ατομικές συνθήκες διαβίωσης και λειτουργίας.
– Ο αριθμός των ομάδων θα πρέπει να ειδωθεί σε συνάρτηση με τους χώρους του εκπαιδευτηρίου και των συνολικών τετραγωνικών του κτιρίου αλλά και του αύλειου χώρου. Είναι προφανές τι εννοώ με αυτό.
– Η υγιεινή, οι πρακτικές καθαριότητας και η υλικοτεχνική υποδομή, οι κανόνες διαχείρισης του ανθρώπινου δυναμικού, είναι οι παράγοντες που εξασφαλίζουν τις προϋποθέσεις για μια ποιοτικότερη διαβίωση αλλά δεν διασφαλίζουν την αποχή απο την μετάδοση των ιώσεων. Είναι ανεύθυνο να υποσχόμαστε στους γονείς τέτοια ανεδαφικά και άλλα κωμικά. Σε εποχές έξαρσης των ιώσεων όλοι οι κοινόχρηστοι χώροι και όχι μόνο οι Παιδικοί Σταθμοί, είναι πιθανά σημεία μετάδοσης και επιπολασμού. Ακόμη και η αίθουσα αναμονής των ιατρείων. Συνιστάται λοιπόν υπευθυνότητα και ψυχραιμία γι αυτά τα θέματα.
– Τέλος να θυμάστε ότι ακόμη από τον Παιδικό Σταθμό θα πρέπει να αναζητήσετε μια σοβαρή παιδαγωγική και εκπαιδευτική πρόταση. Και αυτό δεν αφορά δραστηριότητες που απαριθμούνται σε λίστα αλλά την ποιότητα αυτών και το πώς αυτές πραγματοποιούνται. Ούτε να εφησυχάζετε με κοινότυπες αοριστίες που παρουσιάζονται ως προσόν και καινοτομία (!) όπως «η αγάπη για τα παιδιά». Αυτό, αγαπητοί μας γονείς, δεν συνιστά κριτήριο, είναι το απόλυτα αυτονόητο, το αυστηρά προαπαιτούμενο. Σε συνδυασμό όμως με πολλά άλλα όπως: τα επαγγελματικά προσόντα, τα ατομικά χαρακτηριστικά, η επαγγελματική πορεία, η βιογραφία του εκπαιδευτηρίου κ.α. Επίσης η παρουσίαση του μέσα από τη σελίδα του στο διαδίκτυο πάντα δίνει την πρώτη εικόνα του προφίλ του και καλό είναι να την αναζητάτε.
Αγαπητοί γονείς, οι διαφοροποιήσεις είναι κάποιες φορές δύσκολα διακριτές αφού ή δουλειά του εκπαιδευτικού αξιολογείται από το αποτέλεσμα.
Θεώρησα όμως υποχρέωση να διατυπώσω την άποψη μου έτσι ώστε να συμβάλλω όσο μπορώ στην ενημέρωση των οικογενειών, αλλά και στην αποκατάσταση της ασάφειας την οποία κάποιοι εντελώς ιδιοτελώς, επιδιώκουν να συντηρούν.

Αρχοντία Καθάριου
Νηπιαγωγός ΑΠΘ με εξειδίκευση σε «Δυσκολίες Μάθησης στην Προσχολική Ηλικία»
ΜΠΣ «Ψυχοπαιδαγωγική της ένταξης» ΑΠΘ

* Στο νόμο 2808/97 ΦΕΚ B 645 – 31.07.1997 νήπια που φοιτούν στον Παιδικό Σταθμό και όχι στα βρεφικά τμήματα είναι τα παιδιά που το Σεπτέμβριο έχουν συμπληρώσει τα 2,5 έτη (από 2,5 έως 5,5 χρόνων). Αυτό ίσχυε επειδή τα παιδιά ξεκινούσαν το Δημοτικό σχολείο από τα 5,5 τους χρόνια. Με την τωρινή νομοθεσία είναι ασύμβατο.