Με πρωτοβουλία του σχολείου μας και σε συνεργασία με το “Χαμόγελο του Παιδιού” υλοποιήσαμε τη Δευτέρα 7 Ιουνίου 2021 μια διαδικτυακή συνάντηση με τους γονείς, με θέμα “Σεξουαλική Διαπαιδαγώγηση για την Πρόληψη της Σεξουαλικής Κακοποίησης” και εισηγήτρια την κ. Έλενα Παλούμπη, ψυχολόγο του Εθνικού Κέντρου για τις Εξαφανίσεις και τα Παιδιά Θύματα Εκμετάλλευσης.

Το θέμα της εισήγησης είχε δύο άξονες, οι οποίοι όμως συνδέονται πολύ στενά μεταξύ τους, αφού το σημαντικό κοινό τους στοιχείο, είναι το ζητούμενο της εκπαίδευσης των παιδιών σε θέματα που αφορούν το σώμα τους, την αυτοδιάθεση και τον αυτοπροσδιορισμό.

Η διευθύντρια του Νηπιαγωγείου Αρχοντία Καθάριου, με την πρωτοβουλία της οποίας υλοποιήθηκε αυτή η συζήτηση, στην έναρξη ανέφερε τα εξής :

Το ζήτημα της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης στην προσχολική περίοδο, είναι αρκετά ευαίσθητο στην προσέγγιση, όχι μόνο για τους γονείς αλλά και για τους εκπαιδευτικούς.

Οι γονείς δυσκολεύονται γιατί φοβούνται τις γνήσιες, αυθεντικές και δίχως κοινωνικά ταμπού ερωτήσεις των παιδιών, ενώ συχνά αγχώνονται για το αν θα δώσουν τις σωστές απαντήσεις. Νιώθουν χρέος και ευθύνη να επιλέξουν τη σωστή συμβουλή χωρίς ταυτόχρονα να πληγώσουν δίχως αιτία τα παιδιά τους, με ιστορίες που έχουν μέσα σκληρότητα, πόνο, φόβο, ενοχές.

Οι εκπαιδευτικοί κινούνται στην ίδια λογική, ειδικά αν έχουν και την ιδιότητα του γονέα, με μια επιπλέον δυσκολία. Ενώ παιδαγωγικά μπορούν να προσεγγίσουν το θέμα πιο εύκολα λόγω της ιδιότητάς τους, συχνά διστάζουν αφού το ζήτημα της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης μοιάζει σαν ένα «μαύρο κουτί» το οποίο κλείνει μέσα του την κουλτούρα, τις πυρηνικές κοινωνικές αντιλήψεις, τη νοοτροπία, τις θρησκευτικές πεποιθήσεις και τη βιογραφία κάθε οικογένειας. Για το λόγο αυτό συχνά οι εκπαιδευτικοί νιώθουν ότι μπαίνουν σε απαγορευμένα ύδατα.

Η κ. Έλενα Παλούμπη, ψυχολόγος από το Χαμόγελο του Παιδιού, στο πρώτο μέρος μίλησε για τις συμπεριφορές των παιδιών που προειδοποιούν ότι το παιδί βίωσε κακοποίηση ή ότι εκτέθηκε σε ανάλογο κίνδυνο. Ορίστηκε το φαινόμενο και παρουσιάστηκαν δεδομένα από έρευνες.

Στη συνέχεια, ανέπτυξε θέματα σχετικά με τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση, όπως η αρχέγονη επιθυμία του παιδιού να βιώσει ικανοποίηση από το σώμα του μέσα από πειραματισμούς, η σημασία της ιδιωτικότητας αυτών των στιγμών, η διαχείριση των παραπάνω συμπεριφορών από τους γονείς. Τόνισε ότι η επικέντρωση των γονιών κατά τη διαχείριση, πρέπει να βρίσκεται στη διαπαιδαγώγηση για αυτοδιάθεση και αυτοπροστασία με σεβασμό στο σώμα μας.

Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να βρεθούν τα παιδιά σε απολογητική θέση ή να νιώσουν ενοχές από την παρέμβαση μας.

Ο τρόπος που λεκτικοποιούμε τα μηνύματά μας, τονίστηκε ότι είναι πολύ σημαντικός και κρίσιμος για τη σχέση που θα αναπτύξει το παιδί με το σώμα του. Για παράδειγμα η φράση «μην αφήσεις κανέναν να σε πειράξει» ρίχνει αυτόματα το βάρος της ευθύνης στο παιδί μέσα σε μια άνιση κατάσταση, ενώ το «κανένας δεν επιτρέπεται να παίζει με το σώμα σου», εστιάζει στην ασφάλεια και στην αυτοπροστασία υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα τον κίνδυνο.

Τέλος, η εισηγήτρια τόνισε ότι η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση χτίζεται σε βάθος χρόνου μέσα σε μια σχέση κατανόησης, εμπιστοσύνης του παιδιού προς τον γονέα. Δεν υπάρχει σωστή ηλικία για τις ερωτήσεις των παιδιών, ούτε υπάρχουν πάντα σίγουρες απαντήσεις από τον ενήλικα.

«Τι θα καταλάβει ένα μικρό παιδί από τέτοια ζητήματα άραγε;»

Αυτή ήταν η εύλογη ερώτηση πολλών γονέων.

Η κ. Παλούμπη μεταξύ άλλων απάντησε: «όταν ένα παιδί ρωτάει τότε είναι έτοιμο να λάβει απαντήσεις».

Ευχαριστούμε θερμά τους γονείς του σχολείου και όσους είσασταν μαζί μας σε αυτή τη συνάντηση.

Αποσπάσματα της διαδικτυακής συνάντησης μπορείτε να παρακολουθήσετε στο κανάλι μας στο YouTube: https://youtu.be/EZBvmYPSQ_U